Zasadniczy wpływ na tutejszą kuchnię miały wielkie odkrycia geograficzne i wyprawy Vasco da Gamy do Indii, skąd przywieziono wiele nowych owoców, orzechów, roślin i przypraw (cynamon, curry, szafran, kolendra). Mimo że dzisiejsza kuchnia portugalska to mieszanka różnych wpływów, również sąsiednich krajów i najeźdźców (Wizygoci, Rzymianie, Maurowie), ceniona jest za oryginalność i nie uleganie wpływom zewnętrznym. Portugalczycy bardzo dużą wagę przywiązują do ochrony lokalnych tradycji kulinarnych, pielęgnują metody uprawy, przechowywania oraz przetwarzania plonów i hodowli. Portugalskie dania są zawsze przyrządzane z odrobiną oliwy z oliwek, z dodatkiem ziół oraz przypraw, co czyni je bardzo zdrowymi i smacznymi. 
W północnej części kraju najsłynniejsza potrawa to caldo verde czyli zielona zupa o niepowtarzalnym smaku i kolorze, przygotowywana z kapusty galicyjskiej, kiełbasy chouriço i ziemniaków. Z tych okolic pochodzi również słynna na całym świecie pikantna kiełbasa chouriço oraz doskonała wędzona szynka presunto. W części znajdującej się bliżej morza na stole najczęściej pojawiają się ryby, z kolei w głębi lądu tradycyjne menu obfituje w potrawy mięsne, również z koźląt i jagniąt.
Z górzystej części Serra da Estrela wywodzą się najsłynniejsze portugalskie sery oraz oryginalne słodkie konfitury z kasztanów.
Kulinarne przysmaki Algarve (południe) to calderady - potrawki z ryb i cataplany - danie które przygotowuje się w specjalnym garnku, na bazie z cebuli, papryki i pomidorów, z dodatkiem mięsa ryb, drobiu, wieprzowiny lub wołowiny. Nie może zabraknąć też czosnku, oliwy i ostrej papryki piri-piri. Cataplane podaje się z ryżem lub bułką. Dumą tego regionu są słodycze, których rozmaitość może przyprawić o zawrót głowy każdego łasucha: ciasteczka z migdałami i figami, cukierki z masy migdałowej Dom Rodrigo oraz morgado ? białe cukrowe kule wypełnione masą marcepanową.
Bliskość morza sprawia, że w kuchni portugalskiej jest dużo potraw rybnych i z owoców morza. Kuchnia ta wręcz słynie z zamiłowania do prostych, nieskomplikowanych ale pożywnych dań. Na stołach króluje bacalhau czyli solony i suszony dorsz, z którego tutejsi kucharze potrafią przygotowywać 365 różnych dań (na każdy dzień roku). Bacalhau to narodowa potrawa tego kraju.
Dużą popularnością cieszą się również grillowane portugalskie sardynki, które uważane są za jedne z najsmaczniejszych - mają słodkawy smak i są bardziej tłuste. Zjedzenie zaledwie kilku sztuk pozwala zaspokoić pierwszy głód. W porze lunchu często jada się małe przekąski z owoców morza i ryb ? małże duszone z czosnkiem i przyprawami, małe pieczone, pikantne węgorze oraz kawałki morszczuka smażone lub pieczone.
W Portugalii, podobnie jak u nas, bardzo popularne są zupy. Można je spotkać na co dzień zarówno w portugalskich domach jak i restauracjach. W tutejszych zupach pojawiają się najróżniejsze składniki ? mięso, ryby, warzywa, a także chleb. Niejednokrotnie zaciera się wyraźna granica między zupą a potrawą o charakterze drugiego dania. Bardzo swobodnie podchodzi się tu do przepisów kulinarnych, które są modyfikowane w zależności od posiadanych składników i indywidualnych gustów. Do najbardziej typowych zup należy wspomniana już caldo verde, a także sopa da pedra (tzw. zupa z kamienia) ? gęsta i pożywna zupa na bazie mięs, fasoli oraz warzyw. W terenach uboższych bardzo popularne są zupy chlebowe açordas, gdzie bazę stanowi zawsze chleb. Mają one liczne odmiany w zależności od użytych dodatków (czosnek, oliwa, świeże zioła, jajko czy nawet kawałki mięsa lub kiełbasy).
Po obfitym posiłku podaje się deser czyli słodkości. Każdy region czy też małe miasteczko posiada swoje oryginalne wypieki, które różnią się dodatkami i wymyślnymi kształtami. Serwowane porcje są celowo niewielkie i obowiązkowo pije się do nich mocną, aromatyczną kawę. Do deserów zamawia się również wzmocnione wina ? słynne Porto lub Maderę.