 |
|||||||
 |
Niektóre witaminy ludzki organizm jest w stanie wyprodukować, inne z kolei muszą być dostarczane wraz z pożywieniem, w gotowej postaci lub w formie prowitamin. W trakcie przemian metabolicznych uzyskują one pełną aktywność biologiczną. Nie są one źródłem energii ani strukturalnymi składnikami tkanek, jednak są niezbędne dla wzrostu i rozwoju organizmu. Ich działanie jest widoczne nawet przy niewielkich zawartościach.
| Witamina | Źródła pokarmowe | Rola w organizmie | Skutki niedoboru |
| A | żółte warzywa i owoce, mleko, przetwory mleczne, żółtko jaja, wątroba, masło | bierze udział w procesie widzenia, odpowiada za prawidłowe funkcjonowanie nabłonków | niedowidzenie o zmroku (tzw. kurza ślepota), zmiany nabłonka skóry, rogowacenie, łuszczenie |
| B1 | otręby, chleb razowy, rośliny strączkowe, mleko, żółtka jaj, drożdże, mięso wieprzowe | utlenianie węglowodanów, prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego, mięsni, serca | choroba beri-beri, zapalenie nerwów |
| B2 | wątroba, mięso, jaja, mleko, liczne produkty pokarmowe | przemiany białek i węglowodanów | pękanie skóry warg, kącików ust, łojotokowe zapalenie skóry, u dzieci zahamowanie wzrostu |
| PP | wątroba, mięso, rośliny strączkowe, produkty zbożowe | składnik enzymów biorących udział w oddychaniu komórkowym | pelagra, uszkodzenie układu nerwowego |
| B12 | wątroba, jaja, mięso, ryby | pobudza wytwarzanie czerwonych krwinek | niedokrwistość złośliwa |
| C | owoce cytrusowe, czarna porzeczka, kapusta, szpinak, natka pietruszki, ziemniaki, papryka, sałata | niezbędna do prawidłowego rozwoju chrząstki, kości, zębów, przyśpiesza gojenie ran, zwiększa odporność organizmu | szkorbut |
| D | wątroba ryb, żółtka jaj, mleko, masło | wpływ na gospodarkę wapniowo-fosforową, regulacja stężenia wapnia we krwi | krzywica u dzieci, niedostateczna mineralizacja kości |
| K | zielone jarzyny, wątroba | krzepnięcie krwi | słaba krzepliwość krwi - krwawienia |
Witaminy, w zależności od ich właściwości chemicznych, dzielimy na rozpuszczalne w wodzie i rozpuszczalne w tłuszczach. Do pierwszej grupy należy witamina C i wszystkie witaminy z grupy B. Do drugiej - witaminy A, D, E oraz K.
Powrót